چطور بفهمیم یک خبر بیشتر «اطلاعات» میدهد یا «اثرگذاری»؟
معصومه نصیری ـ کارشناس و مدرس سواد رسانه ای
وقتی تیتر از شما جلو میزند، عددها مبهماند، زبان هیجانی زیاد است، و مرز خبر ـ تحلیل محو میشود، احتمالا متن دارد قضاوت را به شما تحمیل میکند نه اینکه صرفا خبر بدهد.
چند نشانه ساده برای تشخیص اینکه یک خبر بیشتر از اینکه اطلاعات بدهد در تلاش برای اثرگذاری است:
1ـ تیتر خیلی جلوتر از متن است: اگر تیتر نتیجهگیری کرده ولی متن هنوز سند کافی نداده، احتمال اثرگذاری بیشتر است.
2ـ زبان احساسی و تحریککننده دارد: واژههایی مثل «بحرانی»، «فاجعه»، «تهدید جدی»، «آستانه» معمولا حس را درگیر میکنند.
3ـ عدد دارد، اما منبعش روشن نیست: وقتی آمار بدون منبع دقیق یا بازه زمانی مشخص میآید، باید با احتیاط خوانده شود.
4ـ فقط یک سمت ماجرا را نشان میدهد: اگر دیدگاههای دیگر، سناریوهای جایگزین یا توضیح فنی نیامده باشد، احتمال فریمسازی بالاتر است.
5ـ از یک رخداد کوچک سریع به نتیجه بزرگ میرسد: مثلا بدون توضیح کافی، ناگهان از یک خبر جزئی به «بحران بزرگ» یا «پیامد قطعی» میرسد.
6ـ مرز خبر و تحلیل مبهم است: اگر متن همزمان خبر، نظر، پیشبینی و قضاوت را قاطی کند، بیشتر به سمت اثرگذاری میرود.
7ـ تکرار زیاد دارد: اگر یک پیام با تیترها و عبارتهای مختلف چند بار تکرار شود، هدف فقط اطلاعرسانی نیست.
انتهای پیام
