هشدار؛ «اینترنت پرو» و انباشت خاموش خشم

داده‌های تازه از یکی از سامانه‌های اوسینت، هشدارهای قابل‌توجهی را درباره واکنش ایرانیان به طرح «اینترنت پرو» نشان می‌دهد. این آمار گویای آن است که ۸۳.۴۵ درصد منفی، در برابر تنها ۲.۸۲ درصد مثبت و ۱۳.۷۳ درصد خنثی، در خصوص اینترنت پرو در فضای مجازی کنشگری داشته‌اند. این درصد به معنای انباشت نوعی نارضایتی است و شباهت‌هایی به روزهای منتهی به مسئله گشت ارشاد در عرصه خیابان دارد. در آن مقطع نیز اتفاقات یک‌شبه رقم نخورد و روندی تدریجی طی شد؛ به نظر می‌رسد در خصوص اینترنت پرو نیز فضا به همین شکل پیش می‌رود.

به گزارش عصر هوشمندی به نقل از پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفت، عدد ۸۳ درصد منفی نشانه آن است که کاربران از مرحله «مشاهده» به مرحله «قضاوت منفی پایدار» رسیده‌اند؛ نقطه‌ای که یک هشدار جدی محسوب می‌شود. نکته شایان توجه اینجاست که تعداد حامیان طرح نشان می‌دهد عملاً هیچ «ذخیره اجتماعی» برای روزهای بحرانی احتمالی در این خصوص وجود ندارد. این انباشت خشم تاکنون در «انتشار پست‌ها» به اوج نرسیده، اما این آرامش می‌تواند پیش از طوفان باشد. در تجربه گشت ارشاد نیز حجم پست‌ها و اعتراضات خیابانی ناگهانی و پس از عبور از آستانه تحمل منفجر شد. داده‌های فعلی هشدار می‌دهند که در آستانه همان نقطه حساس ایستاده‌ایم.

بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده و با در نظر گرفتن متغیرهای زمینه‌ای، شرایط به شرح زیر است:

• گروه سنی ۱۸ تا ۳۰ سال: منفی‌ترین گروه (حدود ۹۱٪) با کلیدواژه‌هایی چون «تحقیرآمیز» و «اینترنتِ زندان».
• گروه سنی ۳۰ تا ۵۰ سال: منفی (۸۰٪) با نگاه «بازگشت به دوران dial-up» و «نماد شکاف نسلی در حکمرانی».
• کاربران حرفه‌ای (برنامه‌نویسان، روزنامه‌نگاران، کسب‌وکارهای آنلاین): منفی ۹۵٪ با هشدار «مهاجرت سرمایه و استعداد».
این گروه‌بندی نشان می‌دهد که برخلاف برخی طرح‌های دیگر، هیچ گروه اجتماعی معناداری به جز کمتر از ۳ درصد حامی «اینترنت پرو» نیست. گرچه فضای مجازی هیچ‌گاه نمی‌تواند به‌تنهایی گویا و نماینده کل جامعه باشد، اما این آمار یک هشدار جدی است.

در نهایت به نظر می‌رسد:

۱. اگر نسبت منفی از ۸۳ درصد عبور کند (که با روند فعلی محتمل است)، انتظار «تحرک‌های رسانه‌ای ناهماهنگ ولی گسترده» – از هشتگ‌های اعتراضی تا افشای محدودیت‌های واقعی – کاملاً طبیعی خواهد بود.
۲. گزارش نشان می‌دهد که هنوز نهادهای رسمی روایت جایگزینی برای «اینترنت پرو» ارائه نداده‌اند. در حالی که گشت ارشاد همواره سعی می‌کرد با روایت «امنیت اخلاقی» خود را پوشش دهد، نبود روایت مثبت (فقط ۲.۸٪ مثبت) یعنی سبد حمایتی به خوبی پر نشده و روایت «جنگ» تنها بخش کوچکی از جامعه را اقناع کرده است.

با توجه به اینکه کشور در کشاکش جنگ ترکیبی (از جمله فنی،جنگ شناختی و روانی) قرار دارد، هرگونه اقدام در قبال «اینترنت پرو» باید همزمان دو هدف را دنبال کند: کاهش نارضایتی انباشته و خنثی‌سازی بهره‌برداری دشمن از این شکاف. در غیر این صورت، اینترنت پرو به اهرمی برای بی‌ثباتی اجتماعی تبدیل خواهد شد. به نظر می رسد راهکارهای ذیل قابل پیگیری است:

اول)به جای دفاع امنیتی از «اینترنت پرو»، روایت جدیدی طراحی شود که تأکید بر «حمایت از کسب‌وکارهای کوچک» و «ارزان‌سازی اینترنت برای اقشار آسیب‌پذیر» داشته باشد. واژه «اینترنت پرو» کنار گذاشته شود و نامی مردمی‌تر (مثلاً «شبکه ملی پیشرفت») جایگزین گردد و مسئله به جای «کنترل»، «ارتقای کیفیت و امنیت در برابر حملات سایبری دشمن» بازتعریف شود. این بازتعریف در شرایط جنگ، قابلیت پذیرش بیشتری دارد.

دوم)بخش کوچکی از محدودیت‌ها (مثلاً اولویت‌دهی ترافیک) به صورت آزمایشی و داوطلبانه در یک استان پایلوت اجرا شود و نتایج آن با مشارکت اهالی رسانه شفاف شود. این کاراتهام «پنهان‌کاری» را از بین می‌برد، به دشمن فرصت «بزرگنمایی یک محدودیت مبهم» را نمی‌دهد و امکان اصلاح تدریجی طرح را بر اساس بازخورد واقعی فراهم می‌کند.

سوم)با هر سه گروه اصلی (نسل زد، میانسالان، حرفه‌ای‌ها) نشست‌های رسانه‌ای آفلاین و آنلاین برگزار شود. از هر گروه سه نماینده معترض اما معتدل دعوت شود. خروجی این نشست‌ها در قالب «میثاق اینترنت ملی» منتشر گردد تا جامعه ببیند صدای اعتراض شنیده شده است. در جنگ شناختی، دیده شدن «شنیدن اعتراض» خود یک پیروزی استراتژیک است.

انتهای پیام