بلاگری بیحساب و کتاب
بسیاری از کارشناسان نسبت به نبود قوانین نظارتی و تبعات گسترده در شبکههای اجتماعی هشدار میدهند.
به گزارش عصر هوشمندی، معصومه نصیری، پژوهشگر ارتباطات و رسانه در گفتوگو با «جوان» بیان میکند که رشد افسارگسیخته اینفلوئنسرها در ایران، نه فقط محصول جذابیت محتوا یا توانایی تاثیرگذاری آنها، بلکه ناشی از فقدان سازوکارهای قانونی برای کنترل این فضاست.
او با اشاره به گزارش اخیر «دیتاک» میگوید: «دادههای این گزارش بر پایه رصد کنشگری اینفلوئنسرها در شبکههای اجتماعی جمعآوری شده؛ افرادی که با محتوای جذاب یا تاثیرگذار، دنبالکنندگان زیادی جذب کردهاند و حالا میتوانند بر رفتار و ذهنیت آنها اثر بگذارند.»
از نگاه نصیری، بخشی از سهم بالای ایران در آمار جهانی اینفلوئنسرها، به مدت زمان بالای حضور آنلاین کاربران ایرانی برمیگردد؛ عاملی که با وضعیت اینترنت، ساعات فراغت و حتی نرخ بیکاری گره خورده.
او معتقد است: «نرخ بیکاری، نبود فرصتهای شغلی مناسب، و سهولت دسترسی به شبکههای اجتماعی باعث شده بخشی از جمعیت فعال کشور، مسیر دیدهشدن و درآمدزایی را در بلاگری جستوجو کنند.»
نصیری همچنین به خلا قانونی در حوزه اینفلوئنسر مارکتینگ اشاره میکند و آن را یکی از دلایل مهم رشد بیقاعده اینفلوئنسرها در ایران میداند: «در بسیاری از کشورها، قوانین مشخصی برای اظهارنظر عمومی، تبلیغات، تولید محتوا و حتی درآمدزایی بلاگرها وجود دارد؛ اما در ایران چنین نظارتی وجود ندارد. همین بیقانونی باعث شده برخی اینفلوئنسرها با انتشار محتوای غلط، شایعه یا حتی اخبار جعلی، افکار عمومی را دچار تشویش کنند.»
او هشدار میدهد که این گروهها، بهویژه در مواقع بحران، ممکن است با هدف جلب توجه بیشتر، اطلاعات تاییدنشده یا نادرست منتشر کنند و بهسرعت در جایگاه مرجع غیررسمی بنشینند: «بقای بلاگرها وابسته به دیدهشدن است؛ حتی اگر این دیدهشدن در فضای منفی و پرحاشیه اتفاق بیفتد. به همین دلیل ممکن است در شرایط بحرانی، برای عقب نماندن از موج توجه، محتوایی تولید کنند که نادرست، غیرحرفهای یا حتی مخرب باشد.»
او با تاکید بر اینکه «تولید محتوا نمیتواند بدون مسئولیت باشد» میگوید: «ما نیاز به قوانینی داریم که هم بر درآمد اینفلوئنسرها نظارت داشته باشد، هم بر نوع محتوایی که منتشر میکنند. اگر فردی با انتشار اخبار نادرست باعث گمراهی جامعه یا مخدوش شدن افکار عمومی میشود، باید هزینه آن را بدهد.»
به گفته نصیری، قوانین باید بازدارنده و قابل اجرا باشند، نه صرفا آییننامههایی تشریفاتی که در مرحله عمل بیاثرند.او نگاهی به آینده دارد و میگوید: «بلاگری در ایران، مانند تمام جهان، مسیر بازگشت ندارد. این فعالیتها نه تنها کاهنده نخواهند شد، بلکه با پیشرفت هوش مصنوعی و ابزارهای جدید، احتمالا گستردهتر هم خواهند شد. پس مهمترین وظیفه ما، آگاهسازی مخاطبان است.»
از نظر نصیری، مخاطب باید بداند فضای شبکههای اجتماعی طراحیشده برای جلب توجه است و هر چیزی که توسط اینفلوئنسرها گفته میشود، لزوما دقیق، درست یا مفید نیست: «مخاطب باید بداند تمرکزش را کجا خرج میکند، ذهنش را به چه چیزی میسپارد، و سبک زندگیاش را تحت تأثیر چه کسی قرار میدهد.»او معتقد است که علاوه بر قانونگذاری، «سواد رسانهای» مخاطبان باید بالا برود تا در برابر موج بلاگرها و تبلیغات بیپایان، از خودشان محافظت کنند.
انتهای پیام
