رسانه چگونه با تحریف روایت، جای قربانی و مقصر را عوض میکند؟
✍️معصومه نصیری ـ مدرس و پژوهشگر سواد رسانهای
به گزارش عصر هوشمندی، در دنیای امروز، قدرت فقط در دست سلاح و سیاست نیست؛ در دست «روایت» است. رسانهها با تغییر زاویه نگاه، میتوانند مقصر را قهرمان و قربانی را مقصر نشان دهند!
این کار با چند روش ساده انجام میشود:
با انتخاب گزینشی تصاویر و تیترها، با زبان احساسی و جهتدار، و با تکرار مداوم یک روایت خاص تا ذهن مخاطب آن را «حقیقت» بداند.
وقتی رسانه فقط بخشی از واقعیت را نشان دهد و بخش دیگر را حذف کند، تصویر ناقصی در ذهن ما شکل میگیرد. در این تصویر، جای مظلوم و ظالم عوض میشود، و ما بدون آنکه بفهمیم، در زمین دروغ بازی میکنیم.
هوشیاری رسانهای یعنی نپذیرفتن هر روایتی ▫️بهصورت آماده. مخاطب هوشیار رسانهای باید از خود سوال کند چه چیزی گفته نشده؟ چه زاویهای پنهان مانده؟ و همیشه به یاد داشته باشد گاهی حقیقت، نه در قاب تصویر، بلکه در پشت صحنه روایتها پنهان است.
اما چطور میتوان هوشیار بود؟
ـ منبع خبر را بسنجیم، نه فقط محتوا را.
ـ احساسی نشویم؛ خبرهایی که ما را عصبانی یا هیجانزده میکنند، معمولا جهتدارند.
ـ چند روایت را باهم مقایسه کنیم؛ حقیقت در تضاد روایتها پنهان است.
ـ تیترها را کافی ندانیم؛ اصل ماجرا در جزئیات خبر است، نه در عنوان.
رسانه ابزار قدرتمند معناست؛ اگر آگاه نباشیم، بهجای دیدن حقیقت، فقط بازتابی از آن را باور میکنیم.
این روزها شاهد تلاش عجیبی برای تحریف واقعیت و تغییر جای مقصر و قربانی توسط برخی رسانههای داخلی و فارسی زبان خارج از ایران هستیم. تلاشی که قصد ارائه روایت مخدوش و دستکاری شده برای خلق معنای جهتدار در ذهن مخاطب دارد.
انتهای پیام
