نگاهی کوتاه به جولان «میمهای اینترنتی» از منظر بیگ دیتا
دکتر معصومه نصیری ـ کارشناس رصد و تحلیل دیتا
به گزارش عصر هوشمندی، با توسعه کاربری و محتوایی شبکههای اجتماعی، کافی است یک موضوع در قالب گفتار، زبان بدن، رفتار، موسیقی و … وجهی از توجه مخاطب را به خود جلب کند تا با سرعتی غیرقابل باور به تکیه کلام مخاطبان تبدیل شده و ژانرهای مختلف تولید محتوای غیرسیستمی بر روی آن محتوا صورت بگیرد و شاهد شکلگیری میم مجازی باشیم.
این میمها البته گاهی اتفاقی هستند و گاهی مهندسی شده تولید میشوند تا نکتهای را در قالب طنز و با زبان غیررسمی به مخاطبان ارائه کنند. البته این بازی در زمین «صنعت میم» پیش از این نیز با استفاده از تکیه کلامهای به کاربرده شده در فیلمها و سریالها هم مرسوم بود. «افتااااد!» در سریال ستایش، «چرا قیمهها رو میریزی تو ماستا» در سریال خانه به دوش و … نمونههایی از این میمها هستند.
در این تحلیل بنا داریم تاکید کنیم میمها اکثرا با همان سرعت که میآیند، با همان سرعت هم میروند و هرچند که در ذات خود در تقسیمبندی سرگرمیها قرار میگیرند، اما میتوانند غافلساز، فرصتسوز و کاهنده سطح سلیقه مخاطبان هم باشند و حتی بخشی از کاربران را به رفتارهای بیقاعده تشویق کنند چراکه با تبدیل شدن به میم، سازنده راه صد ساله را یک شبه طی میکند و البته ممکن است برای باقی ماندن در صدر توجهها به هر کاری نیز دست بزند.
با این وصف و براساس رصد سامانه دیتاک، طی سال گذشته کاربران ایرانی 4.5 میلیارد بازدید محتوا در کل شبکههای اجتماعی داشتهاند که بهطور متوسط سهم هر ایرانی مشاهده 220 محتوا در روز بوده است که در برهههای خاص زمانی بخشی از آمار مشاهده محتوا را همین میمها به خود اختصاص دادهاند.
از میان این میزان محتوا، شاهد 7 تکیه کلام و میم پرکاربرد در شبکههای اجتماعی بودهایم. «واگعیه یا کیکه» با 168 هزار محتوا پیرامون خود بیشترین توجهها را به خود جلب کرده است که پای این میم به برنامههای رسمی صدا و سیما هم کشیده شد.
«جدی میفرمایید» که متولد شده در صدا و سیما بود اما در شبکههای اجتماعی تبدیل به میم شد، 38 هزار محتوا را به خود اختصاص داده است. «مشکل داری؟» 15 هزار محتوا را حول خود تولید کرده است. «بده شیش» که شاید یکی از مهندسیشدهترین میمهای یکسال اخیر شبکههای اجتماعی است 12 هزار محتوا را به خود اختصاص داده است، «بشه منه، فداش بشم منه» نیز 10 هزار محتوا را با خود همراه کرده است. «عجیب بود نبود» با 4 هزار محتوا و «عجب سوسیسیه» با سه هزار محتوا پر توجهترین میمهای فضای مجازی طی یکسال اخیر بودهاند.
البته این محتواها در برخی مواقع سویه طنز داشته و در جاهایی حالت نقد جدی را با خود همراه داشته است و لزوما این آمار در راستای تایید یا همراهی مثبت با این تکیه کلامها نبوده است و نفی و نقد آنها به ضریب اعداد افزوده است. این میمها فارغ از میمهای صوتی و تصویری مثل صادق بوقی بوده است.
با این بررسی آماری به این نتیجه میرسیم که درست است که میمها جذاب، مبتنی بر فرهنگ غالب جوامع و دارای قابلیت تسری حداکثری هستند اما بشدت کاهشدهنده سطح سلیقه و ذائقه مخاطب، تشویقکننده کاربران به بیقوارگی رفتاری و حتی در لایههای از حالت طنز خارج شده و مدلی از رفتار سیاسی و اعتراضی را به نمایش میگذارد. برخی مواقع کاربران با تصور تولید مردمی میمها، از توجه به مداخلات سیستماتیک در این تولیدات غافل شده و در زمین طراحان بازی میکنند.
انتهای پیام
